Σχήμα
Τα μαργαριτάρια προκύπτουν στη φύση σε διάφορα σχήματα. Τα σπανιότερα - και συνεπώς εκείνα που έχουν τη μεγαλύτερη αξία - είναι αυτά που έχουν απολύτως σφαιρικό σχήμα. Η σπανιότητά τους έγκειται στο γεγονός ότι το τελικό σχήμα που θα λάβει το μαργαριτάρι εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Οι ειδικοί τείνουν να χωρίζουν τα μαργαριτάρια σε τρεις κατηγορίες όσον αφορά το σχήμα τους και, συγκεκριμένα, στα σφαιρικά, τα συμμετρικά και τα μπαρόκ. Τα συμμετρικά ονομάζονται έτσι, επειδή εάν κάποιος τα έκοβε στη μέση, θα διαπίστωνε ότι κάθε μισό θα αποτελούσε πιστή εικόνα του άλλου μισού. Τα μπαρόκ, τέλος, έχουν πιο αφηρημένο και ακανόνιστο σχήμα.
Ποιότητα επιφάνειας
Καθώς γεννιούνται στη φύση, είναι απολύτως λογικό τα μαργαριτάρια να εμφανίζουν ατέλειες στην επιφάνειά τους. Όπως οι περισσότερες πολύτιμες πέτρες, λοιπόν, τα μαργαριτάρια σχεδόν ποτέ δεν είναι ελεύθερα ατελειών. Όσο λιγότερες και μικρότερες είναι αυτές οι ατέλειες, τόσο λιγότερο επηρεάζεται η εμφάνιση των μαργαριταριών που τις φέρουν και, αντίστοιχα, η αξία τους.
Λάμψη
Ίσως το σημαντικότερο χαρακτηριστικό ενός μαργαριταριού είναι η λάμψη του! Όσον αφορά τη λάμψη τους, τα μαργαριτάρια χωρίζονται σε πέντε κατηγορίες: Excellent, Very good, Good, Fair, Poor. Όσο πιο ευκρινείς και λαμπερές αποτυπώνονται οι αντανακλάσεις επάνω σε ένα μαργαριτάρι, τόσο πιο υψηλά στη βαθμολογική κλίμακα του συγκεκριμένου ποιοτικού χαρακτηριστικού αυτό τοποθετείται.